Monday, February 11, 2019

HAK, Presiza Halo Avaliasaun ba (ONG) Internasionál

No comments :
Dili-Estadu Timor-Leste Presiza atu ho urjentimente halo avaliasaun ba organizasaun naun governamental (ONG) internasionál sira ho parseria nasionál (lokál) ne’ebe hala’o atividade iha rai laran.

“Estadu presiza halo avaliasaun tanba tina 20 ona avaliasaun ba NGO nasionál no internasionál, pur ezemplu ita tenke hatene sira nia donor ne’e hosi ne’ebe ? To’o  tinan hira? Sira nia benefisiáriu ne’e iha ne’ebe? Labele ba de’it programa ne’e halo iha ne’ebe, komunidade mos tenke komfirma NGO ne’e imi hasoru ka lae,”hatete ativista direitu umanus hosi Asosiasaun HAK, Sisto dos Santos ba Timor Post iha Farol, sexta (08/02).

Tuir nia, objetivu fundamental Estadu presiza halo avaliasaun, tanba indetifikadu ONG internasionál balu mai ho orientasaun ajuda Timor ho laran, maibe balu iha interese material de’it no sempre taka an hosi públiku kona-ba sira nia atividade no asistensia ne’ebe fó ba povu Timor oan.

“Tempu to’o ona atu halo avaliasaun, NGO sira ne’ebe maka malandru uitoan, hau hanoin tenke hare ida ne’e, no Estadu tenke interven ona, se lae ema hotu-hotu aproveita povu ne’e nia situasaun mijeravel, maibe osan ne’e ba sira (ONG) nia an,” nia hatutan.

Tanba nia deskobre, iha ema balu hari’i ONG, maibe utiliza fali hodi hetan kadeira iha governu, tuir lolos ne’e labele akontese. Sisto mensiona, ONG ne’ebe durante ne’e ho laran ajuda Timor-Leste  ho konsensiamentu ba sein interese mak ajensia no ONG sira ne’ebe mai hosi nasaun Alemaná no fransa, restu hosi ida ne’e sei hamosu perguntas.

Nia kontesta, agora ba oin, Estadu mos presiza hare fila fali, prezensa ONG internasionál sira ne’e sei nesesáriu ka lae. Tanba ne’e sei eziste maibe tenke tuir povu nia nesesidade . Alende ne’e, nia observa, programa ne’ebe ONG nasionál no internasionál sira implementa iha baze , dala ruma la atinji ninia objetividade espesifiku, hotu-hotu lori povu ninia naran maibe ikus mai povu ida ne’ebe la klaru.

“Hau hanoin NGO sira mos tenke hatene sira nia konstituente ne’e se, benefisiáriu espesifiku ne’e laiha,” nia lamenta.Nia konsiente katak dala barak ONG sira ezije ba Governu atu  halo transparansia ba relatóriu maibe ONG sira rasik la halo akontabilidade. Situasaun ne’e nia konsedera dezastre boot tanba  ne’e dala ruma ema kritika katak ONG ne’e buka osan de’it.

“ida ne’e maka potensia ba korrupsaun no poténsia ba estraga ita nia rain ne’e,” nia dehan. Ikus liu nia sujere ONG lokál sira bele kompartilla ho ONG internasionál sira, hodi foti sira ninia rekursu, maibe tenke kontestualiza no bele konkretiza ho situasaun reál ne’ebe povu hasoru iha terenu. (Ven)

Fontes : Públika husi Jornal Timor Post (11/02)

No comments :

Post a Comment